Νομισματικό Πρόγραμμα 2026

Η ιστορία των Ελλήνων υπήρξε πολυτάραχη, γεμάτη πολέμους, εισβολές και ξενικές κατακτήσεις, από την αρχαιότητα μέχρι την ίδρυση του ελληνικού κράτους το 19ο αιώνα. Στο πέρασμα των χιλιετιών οι Έλληνες κατάφεραν να πορευθούν, να διατηρήσουν τη γλώσσα τους και να επιβιώσουν ως έθνος γιατί πάντα είχαν σε υψηλή εκτίμηση την ανδρεία, μια από τις θεμελιώδεις αρετές του Έλληνα διαχρονικά. Όπως είναι αναμενόμενο, η ελληνική ιστορία προσφέρει άφθονα παραδείγματα ηρωισμού και δόξας.

Απαρχή της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας ευρύτερα, είναι η Ιλιάδα του Ομήρου, ηρωικό έπος που υμνεί τα «κλέα ἀνδρῶν». Η Ιλιάδα ξεκινά με μια φιλονικία ανάμεσα στον Αγαμέμνονα και τον Αχιλλέα, τον άριστο των Ελλήνων στον Τρωικό Πόλεμο, που είχε ανατραφεί με την προτροπή «αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων». Η μήνις του Αχιλλέα είναι το πρώτο χρυσό νόμισμα στη νέα μας σειρά αφιερωμένη στην Ιλιάδα του Ομήρου.

Ο Ηρακλής, ο μεγαλύτερος ήρωας των Ελλήνων, είναι ο πρωταγωνιστής της νέας μας σειράς αργυρών συλλεκτικών νομισμάτων με θέμα Οι άθλοι του Ηρακλή. Η σειρά ξεκινά με τρία νομίσματα σε σύνθεση παζλ αφιερωμένα στους τρεις πρώτους άθλους: το λιοντάρι της Νεμέας, η Λερναία Ύδρα και το ελάφι της Κερύνειας.

Ο Ερρίκος Σλήμαν, πάμπλουτος έμπορος με περιπετειώδη βίο, πολύγλωσσος και μεγάλος οραματιστής, έκανε σκοπό της ζωής του να αποδείξει ότι ο κόσμος του Ομήρου ήταν πραγματικός. Πριν από 150 χρόνια, αφού είχε ήδη ανακαλύψει την Τροία, άρχισε την ανασκαφή των Μυκηνών. Το εντυπωσιακότερο εύρημά του ήταν η «Προσωπίδα του Αγαμέμνονα», όπως την ονόμασε πιστεύοντας ότι είχε βρει τον τάφο του θρυλικού βασιλιά. Αυτό το έξοχο έργο τέχνης εικονίζεται στο φετινό νόμισμα της σειράς Πολιτιστική κληρονομιά.

Η δεκαετία του 1820, στην οποία εκτυλίχθηκε η Ελληνική Επανάσταση, είναι γεμάτη από ηρωικά και ένδοξα γεγονότα, αλλά και πράξεις θυσίας. Απαράμιλλο παράδειγμα είναι η Έξοδος του Μεσολογγίου, στην οποία αφιερώνουμε αργυρό συλλεκτικό νόμισμα και κέρμα κυκλοφορίας των 2 ευρώ για να τιμήσουμε τη συμπλήρωση 200 ετών από το συμβάν. Μαζί τιμούμε, επίσης με αργυρό νόμισμα, τον Ελβετό φιλέλληνα Ιωάννη Ιάκωβο Μάγερ, πατέρα της ελληνικής δημοσιογραφίας, ο οποίος σκοτώθηκε στην Έξοδο (σειρά: Φιλέλληνες). Άρρηκτα συνυφασμένη με την ηρωική θυσία των υπερασπιστών της Ιερής Πόλης του Μεσολογγίου είναι η Αιτωλοακαρνανία, φετινό θέμα της σειράς Τουρισμός.

Στο πολυτιμότερο νόμισμα του φετινού μας προγράμματος εικονίζεται ο Ιωάννης Καποδίστριας, που από τη διεθνή του θέση βοήθησε την Ελληνική Επανάσταση στα δύσκολα πρώτα της βήματα και αργότερα έκανε την πρώτη σοβαρή προσπάθεια οικοδόμησης θεσμών ως Κυβερνήτης της ελεύθερης Ελλάδος.

Όπως κάθε πόλεμος, η Ελληνική Επανάσταση δεν ανέδειξε μόνο ήρωες, αλλά είχε και θύματα μεταξύ των αμάχων, και ιδίως πρόσφυγες. Σε αυτούς στρεφόμαστε με αργυρό νόμισμα αφιερωμένο στα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης. Χτισμένη στη Σύρο από πρόσφυγες που συνέρρευσαν από περιοχές κατεστραμμένες από τους Τούρκους, η νέα πόλη ήκμασε χάρη στο εμπόριο και τη βιομηχανία, και δικαίως χαρακτηρίζεται το διαμάντι των Κυκλάδων.

Συνεχίζοντας τις παλαιότερες σειρές μας, εκδίδουμε αργυρά νομίσματα αφιερωμένα στον Αρίσταρχο τον Σάμιο, ο οποίος διατύπωσε πρώτος την ηλιοκεντρική θεωρία (σειρά: Μαθηματικοί), και στην ύδραυλιν του Κτησίβιου, το πρώτο πληκτροφόρο μουσικό όργανο (σειρά: Αρχαία ελληνική τεχνολογία). Φετινό θέμα της σειράς Απειλούμενα ζώα της Ελλάδας είναι η οχιά της Μήλου, το πλέον απειλούμενο είδος ερπετού της χώρας μας. Ένας από τους πιο γνωστούς μύθους με ζώα είναι Το λιοντάρι και το ποντίκι, θέμα του νομίσματος της σειράς Μύθοι του Αισώπου.

Μια νέα σειρά που εγκαινιάζουμε έχει θέμα τους φάρους της Ελλάδος, με πρώτο τον Τουρλίτη της Άνδρου.

Τέλος, μνημονεύουμε σημαντικές επετείους με αργυρό νόμισμα αφιερωμένο στα 150 χρόνια από την εφεύρεση του τηλεφώνου από τον Αλέξανδρο Γκράχαμ Μπελ και με κέρμα κυκλοφορίας των 2 ευρώ αφιερωμένο στα 100 χρόνια από την ίδρυση της Ακαδημίας Αθηνών, θεματοφύλακα της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού.