ΟΙ ΑΘΛΟΙ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ

Ο Ηρακλής, ο μεγαλύτερος ήρωας των Ελλήνων, ήταν γιος του Δία και μιας θνητής, της Αλκμήνης. Όπως με όλα τα εξώγαμα παιδιά του Δία, η Ήρα καταδίωξε με αμείωτο μίσος τον Ηρακλή όλη του τη ζωή. Όταν ήταν νήπιο στη Θήβα, έστειλε φίδια εναντίον του, αλλά ο Ηρακλής τα έπνιξε. Από την πλευρά του θνητού πατέρα του, Αμφιτρύωνα, ο Ηρακλής είχε δικαιώματα στο θρόνο της Αργολίδας, και μάλιστα ο Δίας τον προόριζε για βασιλιά, αλλά η Ήρα ματαίωσε το σχέδιό του με τέχνασμα, οπότε ο Ηρακλής έγινε υποτελής του Ευρυσθέα. Η Ήρα έκανε τον Ηρακλή να χάσει τα λογικά του και να σκοτώσει τη γυναίκα του Μεγάρα μαζί με τα παιδιά τους στη Θήβα.

Τους 12 άθλους τους εκτέλεσε κατ’ εντολή του Ευρυσθέα, πιθανόν για να εξιλεωθεί γι’ αυτό το έγκλημά του. Οι πρώτοι έξι άθλοι (το λιοντάρι της Νεμέας, η Λερναία Ύδρα, το ελάφι της Κερύνειας, ο Ερυμάνθιος κάπρος, οι στάβλοι του Αυγεία και οι Στυμφαλίδες όρνιθες) εκτυλίσσονται στην Πελοπόννησο, ενώ οι άλλοι έξι τον έφεραν στα πέρατα της γης και στο υπερπέραν: ο ταύρος της Κρήτης στον νότο, τα άλογα του Διομήδη στον βορρά (Θράκη), η ζώνη της Αμαζόνας Ιππολύτης στην ανατολή, τα βόδια του Γηρυόνη στη δύση, τα μήλα των Εσπερίδων στην άκρη του κόσμου και ο Κέρβερος στον Άδη.

Στον Ηρακλή αποδίδονταν και άλλα ανδραγαθήματα, είτε ως αυτοτελείς πράξεις είτε ως πάρεργα κατά τη διάρκεια των άθλων του: η πρώτη άλωση της Τροίας, Κενταυρομαχία, συμμετοχή στην Αργοναυτική Εκστρατεία κ.ά. Αφού τον δηλητηρίασε άθελά της η δεύτερη γυναίκα του Δηιάνειρα, ο Ηρακλής αυτοπυρπολήθηκε στην Οίτη.

Σε όλη την ταραχώδη ζωή του, ο Ηρακλής είχε συμπαραστάτη την Αθήνα, η οποία τον ανέβασε στον Όλυμπο μετά τον θάνατό του. Έτσι, έγινε αθάνατος και οι θεοί του έδωσαν για γυναίκα του την Ήβη. Η λατρεία του ήταν πολύ δημοφιλής σε όλο τον ελληνικό κόσμο, και ιδίως στη γενέτειρά του Θήβα. Αποτελούσε την ενσάρκωση του ανδρικού ιδεώδους και λατρευόταν ως αποτρόπαιος, αλεξίκακος και προστάτης των εφήβων. Οι απόγονοί του (Ηρακλείδες) επέστρεψαν στην Πελοπόννησο επικεφαλής των Δωριέων και την κατέκτησαν (με εξαίρεση την Αρκαδία). Οι βασιλικοί οίκοι της Σπάρτης και της Μακεδονίας είλκαν την καταγωγή τους από τον Ηρακλή, ενώ ο Μέγας Αλέξανδρος συχνά εικονιζόταν να φορά τη χαρακτηριστική λεοντή.