Η ΥΔΡΑΥΛΙΣ ΤΟΥ ΚΤΗΣΙΒΙΟΥ

Η ύδραυλις είναι το αρχαιότερο πληκτροφόρο μουσικό όργανο. Την επινόησε ο Κτησίβιος ο Αλεξανδρεύς (3ος αι. π.Χ.), ο οποίος παρατήρησε ότι ο αέρας παράγει ήχους όταν η πίεση του νερού τον ωθεί να βγει από έναν σωλήνα. Βασιζόταν σε έναν υδραυλικό μηχανισμό που περιλάμβανε ένα δοχείο νερού, σωλήνες (αυλούς) σε διάφορα μήκη, αντλίες αέρα και σειρά πλήκτρων. Περιγραφές έχουμε από τα Πνευματικά του  Ήρωνος του Αλεξανδρέως και το Περί αρχιτεκτονικής του Βιτρούβιου, αλλά οι ανασκαφές στο Δίον αποκάλυψαν και πραγματικό δείγμα χάλκινης υδραύλιδος του 1ου αι. π.Χ. Με τη συνεργασία αρχαιολόγων και μουσικολόγων, ανακατασκευασμένη ύδραυλις ήχησε ξανά στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών το 1999. Η ύδραυλις πέρασε στον ρωμαϊκό κόσμο και μετά στο Βυζάντιο, όπου ονομάστηκε «όργανον» και ήταν φορητό και «πνευματικό», με φυσερά αντί υδραυλικού μηχανισμού. Βυζαντινοί αυτοκράτορες το δώρισαν στους Φράγκους βασιλείς Πιπίνο και Καρλομάγνο. Στη δυτική Ευρώπη το βυζαντινό φορητό όργανο μετεξελίχθηκε στο σημερινό εκκλησιαστικό όργανο, που έχει κεντρικό ρόλο στη δυτική θρησκευτική μουσική.  

Η απεικόνιση της υδραύλιδος του Κτησίβιου στην πρόσθια όψη του νομίσματος βασίζεται σε αναπαράστασή της από το Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Κώστα Κοτσανά.